Page 41 - 46
P. 41
مقالات و یادداشت
عمران
و کنتــرل دقیــق خیزهــای درازمــدت ،ممنوعیتــی در ایــن مــورد وجــود یکـی از دلایـل اصلـی وقـوع ایـن فاجعـه ،صـدور مجوزهـای غیرقانونـی
نـدارد .کمـا اینکـه در سـازههای تـاپ دان فلـزی یـا اصطلاحـ ًا معکـوس بـرای پروژههایـی بـود کـه از نظـر فنـی اسـتانداردهای لازم را نداشـتند.
اسـتفاده از سـقف وافـل در طبقـات زیـر تـراز پایـه بسـیار رایـج و موردنیـاز لازم اســت کــه نهادهــای نظارتــی ،ب هویــژه شــهردار یها و ســازمان
اسـت. نظا ممهندســی ،نظــارت دقی قتــری بــر ایــن فرآیندهــا داشــته باشــند.
ب) افزایــش آگاهــی عمومــی و مســئولی تپذیری ب هروزرســانی قوانیــن و اســتانداردهای ساخ توســاز:
اجتماعــی
بســیاری از قوانیــن مربــوط بــه ساخ توســاز در ایــران ب هروزرســانی
تشــویق مــردم بــه مطالبه گــری و نظــارت بــر پروژههــای نشـدهاند و نیـاز بـه اصـاح و تقویـت دارنـد تـا احتمـال بـروز حـوادث
شــهری :یکــی از مه متریــن راههــای جلوگیــری از تخلفــات
ســاختمانی ،مشــارکت شــهروندان در نظــارت بــر پروژههــای مشـابه کاهـش یابـد.
عمرانـی اسـت .مـردم بایـد ایـن حـق را داشـته باشـند کـه دربـاره
ایمنــی ســاختما نهایی کــه در شهرشــان ســاخته م یشــود، افزایــش اســتقلال و شــفافیت در نظا ممهندســی :در
ســؤالات جــدی مطــرح کننــد و در صــورت مشــاهده تخلــف، بســیاری از مــوارد ،مهندســان ناظــر تحــت تأثیــر فشــارهای مالــی یــا
سیاســی ،مجبــور بــه تأییــد پروژههایــی م یشــوند کــه از نظــر فنــی
نهادهــای مســئول را تحــت فشــار بگذارنــد. مشـکلات اساسـی دارنـد .تقویـت اسـتقلال ایـن نهادهـا و ایجاد شـفافیت
افزایـش شـفافیت در اطلا عرسـانی دربـاره تخلفـات سـاختمانی: در رونــد تصمی مگیر یهــای فنــی ،م یتوانــد نقــش مهمــی در کاهــش
یکــی از مشــکلاتی کــه در حادثــه متروپــل مشــاهده شــد ،عــدم
شــفافیت در اعــام اطلاعــات مربــوط بــه تخلفــات و هشــدارهای حـوادث مشـابه داشـته باشـد.
مهندسـی بـود .انتشـار عمومـی اطلاعـات دربـاره وضعیـت ایمنـی
پروژههــای بــزرگ م یتوانــد از بــروز چنیــن حوادثــی جلوگیــری محدودی تهــای ســقف وافــل :مراجــع قضایــی و فنــی
پ سازایـن حادثـه در صـدد رفـع ابهامـات پی شقـدم شـده و ضوابطـی را
کنـد.
جهـت رعایـت همگانـی ارائـه کردنـد کـه بـه شـرح ذیـل اسـت:
ج) تقویــت نظــارت بــر کیفیــت مصالــح و رو شهــای در ســازههای فــولادی اســتفاده از ســقف وافــل ب هصــورت دال
اجرایــی تخــت بــا اتصــال ســاده بــه ســتو نهای فلــزی در حالتــی کــه ســقف
ممنوعیـت اسـتفاده از مصالـح غیراسـتاندارد :در بسـیاری از پروژههـای فاقـد تیـر فلـزی باشـد ممنـوع اسـت.
ســاختمانی ،بــه دلیــل کاهــش هزین ههــا ،از مصالــح ب یکیفیــت یــا ایـن مسـئله بـه دلیـل وجـود سـازوکار تحلی لشـده در مـورد نحـوه
غیراســتاندارد اســتفاده م یشــود .ایــن موضــوع ،یکــی از عوامــل اصلــی انتقـال نیروهـای ثقلـی از سـقف بـه سـتون پی شبینـی شـده اسـت .البتـه
ضعـف سـازهای سـاختما نها اسـت .نهادهـای نظارتـی بایـد بـا جدیـت در طبقـات زیـر تـراز پایـه بـا فـرض اتصـال مفصلـی سـقف بـا سـتون
بیشـتری بـر ایـن موضـوع نظـارت کننـد.
اســتفاده از فناور یهــای جدیــد بــرای ارزیابــی ایمنــی ســازهها:
پیشـرف تهای علمـی و تکنولوژیکـی امـکان نظـارت بهتـر بـر اسـتحکام
و پایــداری ســازهها را فراهــم کردهانــد .اســتفاده از ابزارهــای مــدرن
ماننـد اسـکنرهای سـازهای و سیسـت مهای پایـش هوشـمند م یتوانـد بـه
شناسـایی نقـاط ضعـف سـاختما نها قبـل از وقـوع فاجعـه کمـک کنـد.
د) برخــورد قاطــع بــا متخلفــان و جلوگیــری از فســاد
سیســتماتیک
پایــان دادن بــه فســاد در شــهردار یها و ســازما نهای نظارتــی:
بســیاری از تخلفــات ســاختمانی در ســایه روابــط ناســالم و فســاد اداری
انجــام م یشــود .برخــورد قاطــع بــا مدیــران و مســئولانی کــه در ایــن
تخلفــات نقــش دارنــد ،م یتوانــد عامــل بازدارنــدهای در برابــر تکــرار
چنیــن فجایعــی باشــد.
افزایــش مجازا تهــا بــرای تخلفــات ســاختمانی :در حــال حاضــر،
بســیاری از تخلفــات ســاختمانی تنهــا بــا جریم ههــای مالــی مواجــه
م یشــوند کــه بــرای برخــی از ســازندگان ،مبلــغ آن ناچیــز و ب یاثــر
اســت .اعمــال مجازا تهــای ســنگی نتر ،ماننــد محرومیــت دائمــی از
فعالی تهــای عمرانــی یــا حتــی پیگــرد قانونــی جد یتــر ،م یتوانــد از
وقــوع چنیــن تخلفاتــی جلوگیــری کنــد.
ســرا | فصلنامه تخصصی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان سمنان 39
